Kỹ năng quản lý cảm xúc: Cách kiểm soát cảm xúc

Đôi khi chúng ta đánh mất khả năng kiểm soát cảm xúc của mình do những khó khăn và áp lực trong cuộc sống hàng ngày. Điều này có thể dẫn đến hành vi nhanh chóng, không suy nghĩ kỹ lưỡng và thậm chí là có những hành vi gây tổn thương cho bản thân và những người xung quanh. Vậy kỹ năng quản lý cảm xúc là gì? Làm thế nào để quản lý cảm xúc của mình?

1. Kỹ năng quản lý cảm xúc là gì?

Một người có khả năng kiểm soát cảm xúc là có khả năng nhận thức, hiểu và điều chỉnh cảm xúc của mình trong mọi tình huống. Kỹ năng này đòi hỏi mọi người phải có khả năng điều chỉnh và cân đối cảm xúc tích cực và tiêu cực một cách phù hợp trước khi thể hiện nó.
Song kiểm soát cảm xúc không có nghĩa là loại bỏ hoàn toàn những cảm xúc của bản thân. Thay vào đó, nó liên quan đến việc học cách kiểm soát thái độ và hành vi của mình trong mọi tình huống, ngay cả trong những tình huống tiêu cực nhất. Kỹ năng kiểm soát cảm xúc đòi hỏi sự tự nhận thức, kiên nhẫn và ý thức về bản thân.

2: Điều gì khiến khả năng kiểm soát cảm xúc trở nên quan trọng?

Mặc dù cảm xúc là một phần quan trọng của cuộc sống, nhưng không phải lúc nào cũng là điều nên làm. Trong những trường hợp như vậy, kiểm soát cảm xúc bản thân sẽ là cần thiết, điều này mang lại nhiều lợi ích quan trọng như sau:

  • 2.1 Phòng ngừa xung đột và mâu thuẫn

Khi chúng ta không thể kiểm soát được cảm xúc của mình, đặc biệt là những cảm xúc tiêu cực như tức giận, thất vọng hoặc buồn rầu, chúng ta thường dễ có những lời nói và hành vi không suy nghĩ, gây tổn thương cho bản thân và những người xung quanh chúng ta. Chẳng hạn, chúng ta có thể nói những lời xúc phạm, làm tổn thương người khác hoặc thậm chí xô xát, bạo lực khi chúng ta nóng giận.

Trong những tình huống như thế này, cách tốt nhất để mọi người kiểm soát cảm xúc để họ có thể bình tĩnh và suy nghĩ kỹ lưỡng trước khi hành động hoặc nói gì. Điều này giúp chúng ta tránh bị cuốn theo cảm xúc tiêu cực, giúp chúng ta tránh xung đột và mâu thuẫn.

  • 2.2. Hình thành các mối quan hệ tốt

Mối quan hệ rạn nứt nhanh chóng do những cảm xúc tiêu cực như giận dữ, ghen tị, căm ghét và nói năng mất kiểm soát. Một vài lời nói, thái độ không đúng mực hoặc hành vi mất kiểm soát có thể làm tổn thương người khác, bất kể là vô tình hay cố ý.

Bạn có thể cư xử khéo léo, thể hiện thái độ và hành vi đúng mực trong mọi tình huống nếu bạn kiểm soát cảm xúc của mình. Hơn nữa, khả năng này giúp bạn có đủ sự tĩnh lặng để lắng nghe những người khác một cách tích cực. Điều này sẽ hỗ trợ xây dựng mối quan hệ dựa trên tôn trọng và tin tưởng.

  • 2.3. Hạn chế các vấn đề thể chất và tâm lý

Các vấn đề tâm lý và thể chất thường liên quan đến cảm xúc, như bạn có thể chưa biết. Những người có khả năng kiểm soát cảm xúc của họ thường không gặp vấn đề tâm lý. Điều này đã được chứng minh bởi một số nghiên cứu. Ngoài ra, họ có hệ thống miễn dịch mạnh mẽ nên ít gặp vấn đề với căng thẳng. Điều này là do cơ thể con người sản xuất các hormone như dopamine, adrenaline và endorphin khi cảm thấy vui vẻ hoặc phấn chấn. Những hormone này không chỉ giúp giảm đau xương khớp, thư giãn các cơ và điều hòa hoạt động trong cơ thể.

Ngược lại, những người thường xuyên trải qua những cảm xúc tiêu cực, chẳng hạn như nóng giận, buồn bã, tuyệt vọng, sẽ làm tăng các hormone adrenaline và cortisol. Đây là những tác nhân có thể gây nên các bệnh lý như đau đầu, rối loạn nhịp tim, đau dạ dày, v.v.

  • 2.4. Chỉ ra hành động phù hợp

Những người có khả năng kiểm soát cảm xúc tốt sẽ nhận thức được cảm xúc của họ và biết cách điều chỉnh chúng theo cách tích cực. Làm chủ cảm xúc, bất kể là trong công việc hay cuộc sống thường ngày, sẽ giúp bạn ứng xử đúng mực và phù hợp hơn, dẫn đến tình cảm tích cực hơn với mọi người.

  • 2.5. Sự trở nên chuyên nghiệp hơn trong công việc

Không phải lúc nào bạn cũng có thể thể hiện cảm xúc của mình vì điều này sẽ ảnh hưởng đến cách người khác coi bạn. Những người thường bị chi phối bởi cảm xúc rất dễ đưa ra những quyết định sai lầm, đặc biệt là trong công việc. không chỉ ảnh hưởng đến kết quả công việc mà còn cho thấy bạn là một cá nhân không đáng tin cậy và không chín chắn. Thay vào đó, hãy cải thiện khả năng kiểm soát cảm xúc để trở nên chuyên nghiệp hơn trong mắt đồng nghiệp, khách hàng, đối tác và cấp trên.

  • 2.6.6. Đừng lợi dụng điểm yếu

Điều rất khó tránh khỏi là tranh chấp trong cuộc sống, công việc và các mối quan hệ xã hội. Nếu bạn không có khả năng kiểm soát cảm xúc trong những tình huống này, điểm yếu này sẽ bị đối thủ lợi dụng để làm xấu hình ảnh, nghề nghiệp và danh tiếng của bạn. Chỉ một chút sơ suất cũng đủ để đánh mất những cơ hội làm ăn lâu dài, đặc biệt là trên thương trường.

Kỹ năng làm chủ cảm xúc rất quan trọng để duy trì tâm lý ổn định và thái độ khách quan để ứng phó với các vấn đề và áp lực. Điều này giúp bạn tránh bị người khác khiêu khích và lợi dụng.

3. Phương pháp hiệu quả để kiểm soát cảm xúc

Khi chúng ta có thể kiểm soát cảm xúc tốt, chúng ta sẽ biết cách cư xử đúng mực, tạo ra các mối quan hệ tích cực và tránh những mâu thuẫn không cần thiết. Vậy làm thế nào bạn có thể kiểm soát cảm xúc của mình? Các phương pháp sau đây có thể hiệu quả để kiểm soát cảm xúc:

  • 3.1. Hãy chú ý đến bản thân trước khi bày tỏ cảm xúc.

Điều quan trọng đầu tiên cần làm là tự nhận thức và hiểu cảm xúc của bản thân trước khi thể hiện chúng. Hãy tự hỏi bản thân rằng mình cảm thấy như thế nào, lý do của cảm xúc đó là gì và hậu quả có thể xảy ra khi thể hiện cảm xúc quá mức. Lắng nghe bản thân giúp chúng ta bình tĩnh, suy nghĩ kỹ lưỡng về mọi thứ và quyết định hành động phù hợp trong mọi tình huống.

  • 3.3.2 Làm chủ suy nghĩ bản thân

Những người có khả năng kiểm soát suy nghĩ của họ sẽ biết cách điều chỉnh cảm xúc của họ theo cách tích cực, điều này sẽ dẫn đến những lời nói và hành vi phù hợp. Khi chúng ta làm chủ được suy nghĩ, chúng ta cũng sẽ suy nghĩ kỹ lưỡng hơn về mọi thứ, giúp chúng ta tránh bị cảm xúc chi phối và đưa ra những quyết định sai lầm.

  • 3.3. Nhìn nhận tích cực

Mỗi người sẽ có cách suy nghĩ và quan điểm khác nhau về các vấn đề mà chúng ta gặp phải trong cuộc sống. Mỗi người sẽ quyết định xem họ sẽ suy nghĩ theo hướng tích cực hay tiêu cực. Sự suy nghĩ tiêu cực thường khiến chúng ta nhìn nhận mọi thứ ở góc độ tiêu cực, thậm chí là suy diễn quá mức. Chẳng hạn, khi bị trách mắng, ta thường bị uất ức, tức giận và mất kiểm soát. Sự tích cực trong suy nghĩ thay vào đó giúp chúng ta tìm ra giải pháp thay vì chỉ tập trung vào vấn đề.

  • 3.4. Sự tự tin hơn vào khả năng kiểm soát cảm xúc

Một người tự tin sẽ luôn có tinh thần sẵn sàng để đối mặt với mọi vấn đề. Sự tự tin giúp chúng ta cảm thấy ổn định và không bị ảnh hưởng bởi áp lực xã hội hoặc ý kiến của người khác. Ngoài ra, điều này giúp chúng ta nhìn nhận khó khăn như một cơ hội để học hỏi thay vì coi nó là một nỗi sợ. Khó khăn sẽ là cách bạn kiểm soát cảm xúc của mình khi bạn tự tin đối mặt với áp lực.

3.5. Tập trung vào Mindfulness

Bằng cách tập trung vào hiện tại mà không bị ảnh hưởng bởi những vấn đề trong quá khứ hay lo lắng về những gì sẽ xảy ra trong tương lai, thực hành chánh niệm, còn được gọi là thực hành chánh niệm, là một phương pháp hiệu quả để kiểm soát cảm xúc. Điều này cũng liên quan đến việc chấp nhận mọi cảm xúc của bạn một cách không định kiến.

Hơi thở, cảm giác về cơ thể và nhận thức về môi trường xung quanh là những yếu tố thường được tập trung trong thực hành mindfulness. Chúng ta sẽ học cách kiểm soát cảm xúc thay vì để chúng kiểm soát.

3.6. Thực hành thiền

Phương pháp thực hành được gọi là thiền có tác động đáng kể đến khả năng kiểm soát cảm xúc. Hoạt động này nhằm mục đích tăng cường sự nhận thức, tĩnh lặng và giảm nhiễm loạn tâm trí. Thiền có thể dạy bạn cách nhìn nhận và quản lý cảm xúc một cách tự tin hơn. Điều này dẫn đến sự cân bằng tâm trí, giúp lắng nghe cơ thể và cảm xúc của chính mình.

3.7. Hít thở sâu để đạt được sự bình tĩnh.

Một phương pháp đơn giản nhưng hiệu quả để giữ cho tâm trí cân bằng và kiểm soát cảm xúc tốt hơn là hít thở sâu. Tập trung vào việc hít thở sâu có thể giúp giảm căng thẳng và thư giãn hệ thống thần kinh parasympathetic. Hít thở sâu cũng giúp giảm cortisol, một loại hormone gây căng thẳng, bằng cách cung cấp cho não bộ nhiều oxy hơn. Điều này giúp bạn nhanh chóng trở lại tinh thần thoải mái và bình tĩnh.

3.8. Tạo một nhật ký

Viết nhật ký là một cách hiệu quả để kiểm soát cảm xúc. Viết nhật ký hàng ngày giúp bạn hiểu rõ hơn về bản thân và giải tỏa cảm xúc. Khi ghi lại, bạn có thể xác định được những cảm xúc của mình, tình trạng tâm lý mà bạn đã trải qua cũng như những yếu tố tác động đến những cảm xúc đó. Điều này sẽ giúp bạn cảm thấy nhẹ nhõm hơn đồng thời giúp bạn tập trung vào những mục tiêu tích cực và cải thiện tinh thần.

3.9. Quản lý cảm xúc xấu

Khi chúng ta phải đối mặt với khó khăn hoặc áp lực, các cảm xúc tiêu cực như buồn rầu, giận dữ, tuyệt vọng và chán nản thường xuất hiện. Cách tốt nhất để học cách kiểm soát cảm xúc là giải tỏa những cảm xúc tiêu cực.
Do đó, bạn nên dành một khoảng thời gian để nghỉ ngơi, làm những gì bạn thích và gặp gỡ những người bạn yêu thương. Bằng cách này, bạn có thể loại bỏ những cảm xúc tiêu cực và tìm lại sự bình yên tâm trí và tinh thần.

4. Bạn có thể kiểm soát cảm xúc tốt không?

Bạn thường bị cảm xúc chi phối mà không kiểm soát được hay bạn có khả năng ứng phó với những khó khăn và áp lực một cách bình tĩnh? Để biết bạn có giỏi quản lý cảm xúc hay không, hãy xem xét xem bạn có phải là một trong những cá nhân sau đây:

“Làm nhiều hơn nói”: Những cá nhân thể hiện sự tự tin và có khả năng gây ấn tượng tích cực với mọi người. Họ không bị xao nhãng bởi những yếu tố ảnh hưởng xung quanh, vì họ luôn biết cách kiểm soát cảm xúc một cách hiệu quả. Tuýp người này thường chú trọng vào kết quả công việc hơn là những tác động của cảm xúc đối với mục tiêu chung. Những người như vậy thường có khả năng thăng tiến trong sự nghiệp và nhận được sự tín nhiệm từ đồng nghiệp và cấp trên của họ.

– Luôn điềm tĩnh: Một người có khả năng quản lý cảm xúc tốt thường nhìn nhận mọi thứ một cách điềm tĩnh và không nhấn mạnh những vấn đề tiêu cực. Họ sẽ bình tĩnh suy nghĩ và tìm ra giải pháp cho mọi tình huống thay vì thể hiện cảm xúc của mình bằng lời nói, thái độ hoặc hành động bồng bột.
– Nhìn nhận lại bản thân: Những người có khả năng kiểm soát cảm xúc tốt không bao giờ tìm cớ hoặc đổ lỗi cho người khác cho những sai lầm của họ. Điều này cũng giúp họ tự học hỏi và tìm ra cách giải quyết vấn đề để ngăn ngừa sự cố xảy ra trong tương lai.

– Thấu hiểu và đồng cảm với người khác: Những người có khả năng kiểm soát cảm xúc của mình thường có khả năng thấu hiểu và đồng cảm với cảm xúc của người khác. Điều này hỗ trợ tạo ra một môi trường giao tiếp tích cực, tạo ra các mối quan hệ tốt đẹp dựa trên tôn trọng và tin tưởng lẫn nhau.

5. Một số lời khuyên về việc học cách kiểm soát cảm xúc

Để kiểm soát cảm xúc có hiệu quả, bạn phải chú ý đến những vấn đề sau:

– Không lờ đi hoặc che giấu cảm xúc: Điều cực kỳ quan trọng là nhận thức, hiểu và chấp nhận cảm xúc của bản thân. Bạn cần học cách chấp nhận và quản lý cảm xúc của mình một cách hiệu quả thay vì lờ đi hoặc che giấu chúng. Bạn có thể tạo ra một môi trường tương tác tích cực bằng cách thể hiện cảm xúc một cách chân thành và điều chỉnh mức độ thể hiện sao cho phù hợp với từng tình huống.

– Nhờ sự hỗ trợ của các chuyên gia: Hãy tìm ngay một chuyên gia tâm lý nếu bạn cảm thấy cảm xúc của mình luôn bị quá khích, khó kiểm soát và gây ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tâm lý của bạn. Các chuyên gia có nhiều năm kinh nghiệm sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về cảm xúc của mình và hướng dẫn bạn quản lý cảm xúc.
– Không ép buộc kiểm soát quá mức: Đừng ép buộc bản thân phải kiểm soát cảm xúc của mình quá mức, vì điều này có thể là “con dao hai lưỡi” và có thể gây ra nhiều hậu quả tiêu cực. Có những lúc chúng ta không nhận ra rằng cảm xúc cũng là một phần tự nhiên của cuộc sống. Hãy dành thời gian để suy ngẫm và giải tỏa cảm xúc của mình một cách lành mạnh thay vì kìm nén quá mức. Tập thể dục, thiền, nghe nhạc, viết nhật ký, v.v.

Một kỹ năng quan trọng là kiểm soát cảm xúc, giúp chúng ta xây dựng các mối quan hệ tốt đẹp và hiểu rõ hơn về bản thân. Hãy nhớ rằng cảm xúc đóng một vai trò quan trọng trong cuộc sống con người. Chúng ta có thể cải thiện khả năng giao tiếp và tương tác xã hội bằng cách chấp nhận, hiểu rõ và điều chỉnh cảm xúc một cách lành mạnh.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *